Detecteerbaar, niet onveranderlijk. Dat is wat een hash-keten doet.

Een hash-keten maakt niet dat een logboek onveranderlijk is. Zij maakt dat een wijziging achteraf op te merken valt. Dat verschil is klein in één zin en groot in een dossier, en het is het verschil tussen wat wij beweren en wat er vaak van gemaakt wordt.

Wie zegt dat zijn logboek niet gewijzigd kán worden, beweert iets over een bestand op een schijf waar hij zelf bij kan. Dat is niet waar te maken.

Wat een keten van hashes doet

Elke gebeurtenis in het dossier — verzonden, ontvangen, bevestigd, geweigerd, termijn verstreken — krijgt een vingerafdruk. Die vingerafdruk wordt berekend over de inhoud van de gebeurtenis plus de vingerafdruk van de vorige. Daardoor hangt regel honderd af van regel negenennegentig, en die weer van achtennegentig, tot aan het begin.

Verander één datum in regel drie, en de vingerafdruk van regel drie klopt niet meer. Daarmee klopt die van regel vier ook niet meer, en zo verder. Om de wijziging te verbergen moet u elke volgende regel opnieuw berekenen. In een gesloten systeem is dat mogelijk; wat u niet kunt, is het onopgemerkt doen bij iemand die de keten al eerder heeft gezien.

De controle geeft daarom niet “goed” of “fout” terug, maar de eerste schakel die niet meer klopt. Dat is bruikbaarder: het wijst aan wáár het spoor breekt.

Waarom een databasetabel dit niet is

De meeste diensten in deze categorie tonen een overzicht met statussen. Verzonden op die datum, beantwoord op die datum. Dat overzicht komt uit een tabel die de aanbieder zelf bijwerkt, en er is geen enkele manier waarop u of een toezichthouder kan vaststellen dat een regel er gisteren ook al zo stond.

Dat is geen verwijt aan die aanbieders. Voor de meeste toepassingen is een statusoverzicht precies goed. Het wordt pas een probleem op het moment waarop het overzicht als bewijsstuk moet dienen — en dat moment is nu juist waar dit product voor bestaat.

Het ruwe bericht blijft bewaard

Een hash is een vingerafdruk en geen inhoud. Uit de vingerafdruk van een e-mail kunt u die e-mail niet terughalen; u kunt er alleen mee vaststellen of een bericht dat u vóór u heeft hetzelfde bericht is.

Daarom wordt het ruwe bericht zelf bewaard, in het formaat waarin het binnenkwam, inclusief de kopregels. De vingerafdruk in het logboek verwijst daarnaar. Zonder dat bewaarde bericht heeft de keten niets om over te gaan, en dan bewijst zij alleen dat een rij tekst niet is veranderd.

Wat dit waard is bij een klacht

Een klacht bij een toezichthouder staat of valt bij het kunnen tonen van precies wat er is verstuurd en precies wat er terugkwam. Niet een samenvatting, en niet een status.

Drie dingen die dan tellen. Het bericht zelf, in zijn oorspronkelijke vorm. Het moment, vastgelegd op een manier die niet losstaat van de inhoud. En de ononderbroken volgorde, zodat er niets tussenuit is gehaald.

Dat is de reden dat dit voor een bestuurder geld waard is en voor een particulier van een paar euro per maand niet. Een particulier wil dat zijn gegevens weggaan. Een bestuurder moet daarnaast kunnen aantonen dát hij handelde, en tegenover wie.

Waar dit ophoudt

De keten bewijst dat ons eigen verslag van de gebeurtenissen niet achteraf is bijgesteld. Zij bewijst niet dat een partij iets heeft verwijderd. Wat een broker in zijn systemen doet nadat hij “uitgevoerd” heeft geantwoord, kunnen wij niet zien — dat antwoord is een bewering van hem, en wat wij vastleggen is dat hij die bewering deed en wanneer.

Wat wij vandaag ook niet leveren is beeldbewijs: een opname van de pagina vóór en na. Dat is zichtbaarder voor een koper dan een keten van vingerafdrukken, en het staat op de lijst van wat er nog niet is.

Wat er bij ons nog niet af is→

De informatieplicht die aan de meting voorafgaat→

Wat die bewaarde berichten na een incident opleveren→

Waar dit vandaan komt