Bij een onbekende grondslag begint u met inzage. Verwijdering komt later.

Bij veel partijen is niet vast te stellen op welke grondslag zij uw gegevens verwerken. De privacyverklaring noemt er drie tegelijk, of noemt er geen. Dan is er geen manier om vooraf te kiezen tussen bezwaar en wissing, want beide hangen aan een grondslag die u niet kent.

In dat geval begint u met de vraag zelf. Niet uit voorzichtigheid, maar omdat het antwoord bepalend is voor alles daarna — en omdat de partij verplicht is het te geven.

Wat inzage afdwingt dat een verzoek om wissing niet doet

Een verzoek om wissing levert bij een onwillige partij één zin op: nee, want gerechtvaardigd belang. Daar kunt u weinig mee, omdat u niet weet wélk belang en op welke gegevens het slaat.

Een inzageverzoek verplicht tot een opsomming: welke gegevens, voor welk doel, aan wie ze zijn verstrekt, en waar ze vandaan komen als ze niet bij u zijn verzameld. Die opsomming is het materiaal waarmee de tweede stap gericht wordt.

Belangrijker nog: zij dwingt de partij haar positie op schrift te zetten voordat zij weet welke aanval erop komt. Wie later een andere grondslag aanvoert dan hij eerst noemde, heeft dat zelf vastgelegd.

Als het antwoord “toestemming” is

Dat is de gunstigste uitkomst, en zij wordt vaak verkeerd behandeld.

Toestemming kan te allen tijde worden ingetrokken. Zodra dat gebeurt, valt de grondslag weg — en zonder grondslag is er geen rechtmatige verwerking meer. De wissing volgt daar dan uit als consequentie, niet als gunst waar nog over te onderhandelen valt.

Praktisch betekent dat: intrekken en de consequentie in dezelfde brief benoemen. Doet u alleen het eerste, dan stopt de partij de verwerking voor de toekomst en laat zij staan wat er al ligt.

De vervolgvraag is dan waar die toestemming vandaan komt. Bij een partij waarmee u nooit een relatie heeft gehad, is dat zelden een gesprek dat u zich herinnert — en de bewijslast dat er geldige toestemming ís, ligt bij de partij.

Als er helemaal geen antwoord komt

Dat is geen mislukking maar een uitkomst, en het is er een die u kunt gebruiken.

Een partij die niet reageert op een inzageverzoek, heeft de termijn van één maand laten verstrijken zonder de verlenging mee te delen die de verordening daarvoor eist. Dat is een vaststelbare tekortkoming, los van de inhoud van uw oorspronkelijke bezwaar.

En het is een sterkere grond dan een inhoudelijk meningsverschil, omdat er niets aan uit te leggen valt.

Wat er in een klachtdossier hoort→

Waar dit ophoudt

Een antwoord op een inzageverzoek is wat de partij zegt, niet wat er is. Wij kunnen niet controleren of de opsomming volledig is, en een partij die iets weglaat, valt daar niet op te betrappen zonder toegang die niemand heeft.

Wat het wel doet, is het gesprek verplaatsen van “wij mogen dit” naar een concrete opgave die later naast andere feiten te leggen is. Dat is minder dan controle en meer dan waar u zonder begint.

De openingszet per soort partij, in één tabel→

Waar dit vandaan komt